Σε φάση αυξημένης αβεβαιότητας και καθυστερημένης αντίδρασης εισέρχονται οι διεθνείς αγορές εμπορευμάτων, με τη Citigroup να προειδοποιεί ότι το ενεργειακό σοκ από τη Μέση Ανατολή δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί πλήρως και ενδέχεται να εξελιχθεί σε κρίση τύπου δεκαετίας του 1970, επηρεάζοντας άμεσα πληθωρισμό, ανάπτυξη και επενδυτικές ροές. Στο νέο αυτό περιβάλλον, το πετρέλαιο αναδεικνύεται σε βασικό καταλύτη της αγοράς, ενώ ο χρυσός επανατοποθετείται στρατηγικά, ακολουθώντας διαφορετικό χρονισμό σε σχέση με τα παραδοσιακά πρότυπα.
Στην καρδιά της ανάλυσης βρίσκεται η κρίσιμη σημασία των Στενών του Ορμούζ, όπου η διαταραχή στις ροές ενέργειας εκτιμάται ότι οδηγεί σε απώλεια έως και 11 έως 16 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, ένα μέγεθος που υπερβαίνει αναλογικά τα ιστορικά ενεργειακά σοκ. Η Citi εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή δύναται να πυροδοτήσει ένα νέο ανοδικό κύκλο στις τιμές του πετρελαίου, με το βασικό σενάριο να τοποθετεί το Brent στην περιοχή των 120 δολαρίων ανά βαρέλι βραχυπρόθεσμα, ενώ σε πιο επιθετικά σενάρια οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 150 δολάρια ή ακόμη και να προσεγγίσουν τα 180 με 200 δολάρια σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι η αποτίμηση του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζεται στην τιμή του αργού πετρελαίου. Η Citi υπογραμμίζει ότι το συνολικό ενεργειακό βάρος, συμπεριλαμβανομένων των προϊόντων διύλισης, έχει ήδη εκτιναχθεί σε επίπεδα που προσεγγίζουν τα 4,6 τρισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, υπερβαίνοντας το 4% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η επίδραση στην πραγματική οικονομία είναι ήδη σημαντική και συγκρίσιμη με μεγάλα ιστορικά σοκ, ακόμη και πριν την πλήρη εκδήλωση των πιέσεων στις τιμές.
Το ενεργειακό σοκ μεταδίδεται άμεσα στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας, επιβαρύνοντας το κόστος μεταφοράς, αυξάνοντας τις δαπάνες παραγωγής στη βιομηχανία και ενισχύοντας τις τιμές καυσίμων και ενέργειας. Σε περίπτωση που η κρίση παραταθεί πέραν ενός χρονικού ορίζοντα τεσσάρων έως έξι εβδομάδων, το βασικό μακροοικονομικό σενάριο μετατοπίζεται προς συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, όπου η επιβράδυνση της ανάπτυξης συνδυάζεται με επίμονα υψηλό πληθωρισμό.
Στο μέτωπο των πολύτιμων μετάλλων, η εικόνα του χρυσού παρουσιάζει ιδιαιτερότητες. Παρά την ένταση των γεωπολιτικών κινδύνων, το μέταλλο κατέγραψε σημαντική διόρθωση της τάξης του 15%, υποχωρώντας κάτω από τα 4.500 δολάρια ανά ουγγιά. Η Citi αποδίδει αυτή τη συμπεριφορά στο γεγονός ότι ο χρυσός λειτουργεί στην παρούσα φάση περισσότερο ως περιουσιακό στοιχείο κινδύνου, επηρεαζόμενος από τα υψηλά πραγματικά επιτόκια, την ισχυροποίηση του δολαρίου και τη σημαντική συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών, γεγονός που τον οδηγεί να ακολουθεί βραχυπρόθεσμα τη δυναμική των risk assets αντί να λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο.
Ωστόσο, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η στάση της Citi γίνεται σαφώς πιο θετική για τον χρυσό, επισημαίνοντας ότι η επενδυτική στρατηγική μετατοπίζεται από το ερώτημα της κατεύθυνσης προς το ζήτημα του χρονισμού. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι σε περιόδους έντονων σοκ, ο χρυσός συχνά υποχωρεί αρχικά πριν ακολουθήσει μια ισχυρή ανοδική πορεία, καθώς ενσωματώνει σταδιακά τους αυξημένους κινδύνους και την επιδείνωση των μακροοικονομικών συνθηκών.
Σε επίπεδο στρατηγικής, η Citi προκρίνει την άμεση έκθεση σε ενεργειακά εμπορεύματα ως εργαλείο αντιστάθμισης του πληθωρισμού, τη σταδιακή τοποθέτηση στον χρυσό με έμφαση στο κατάλληλο timing και την επανατοποθέτηση σε ευρύτερα μέταλλα σε μεταγενέστερο στάδιο, όταν το αρχικό σοκ θα έχει αρχίσει να απορροφάται από τις αγορές. Το γεγονός ότι ο ευρύτερος δείκτης εμπορευμάτων εμφανίζει μέχρι στιγμής περιορισμένη άνοδο ενισχύει την εκτίμηση ότι οι αγορές δεν έχουν ακόμη προεξοφλήσει πλήρως την έκταση του κινδύνου.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αγορά βρίσκεται σε φάση καθυστερημένης προσαρμογής, με το ενεργειακό σοκ να λειτουργεί ως καταλύτης που επηρεάζει το σύνολο των κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων. Με το πετρέλαιο να καθορίζει τον κύκλο και τον χρυσό να ακολουθεί σε δεύτερη φάση, η τρέχουσα περίοδος αναδεικνύεται σε καθοριστική για τη διαμόρφωση των αποδόσεων, καθώς η μακροοικονομική εικόνα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο. Όπως επισημαίνει η Citi, το κρίσιμο ερώτημα δεν αφορά την εκδήλωση του σοκ, αλλά τη διάρκειά του και το επίπεδο στο οποίο θα οδηγήσει τις τιμές της ενέργειας.
